Bespreekbaar maken, begrip kweken en bewustwording creëren

Het uitgebreide verhaal van Renald Majoor - Voetbal

‘Mondje dicht’. Dat las de toen twaalfjarige Renald Majoor in de ogen van zijn elftalleider van Vitesse. De man die hem zijn jeugdige onschuld én zijn grote voetbaldroom voor altijd afnam. Twee decennia later doorbrak het slachtoffer alsnog het stilzwijgen. Zijn openbaring, vier jaar terug in De Volkskrant en RTL Late Night, bracht nationale verbijstering en discussie op gang. Renald Majoor voelde zich pas gesterkt om zijn geheim met de wereld te delen, toen een grootschalig seksueel misbruikschandaal aan het licht kwam in het Britse voetbal. Met zijn ontboezeming maakte de voormalig jeugdspeler van Vitesse in eigen land de weg vrij voor andere beschadigde sporters, die uit de anonimiteit durfden te treden. Maar nog láng niet iedereen. Met de oprichting van zijn stichting De Stilte Verbroken begon hij een maatschappelijke kruistocht, waarbij het gaat om: bespreekbaar maken, begrip kweken en bewustwording creëren.

"Iedere vrijdagavond poetste ik mijn voetbalschoenen en zette ze netjes neer op een oude krant. Mijn kamer in het jeugddorp was opgeruimd. Rituelen, om mijn hoofd zo vrij mogelijk te maken, zodat ik me kon focussen op de voetbalwedstrijd." Renald Majoor droomde van voetballen in het grote Vitesse. Hij groeide in de jeugdopleiding op met latere internationals als Stijn Schaars. Zij haalden het wel. Renald niet. Niet omdat hij niet goed genoeg was. Integendeel. Maar zijn talent werd in de knop gebroken. "Terwijl voetbal juist mijn redding leek, mijn toekomst."

Renald werd geboren in Port-au-Prince, de hoofdstad van Haïti, één van de armste landen ter wereld. Zijn moeder stond hem af aan een weeshuis. "Op driejarige leeftijd werd ik, samen met mijn broer Jhon, één jaar ouder, geadopteerd en stonden we op Schiphol. Dat moet je niet onderschatten, als je wortels worden doorgesneden”, weet hij inmiddels. "Als een kind wordt geadopteerd, is het niet vanzelfsprekend dat het dan ook goed gaat wanneer je in een nieuw gezin wordt opgenomen. De breuk, weggehaald worden bij je biologische moeder – mijn vader was helemaal niet in beeld – liet bij mij sporen na. Ik kon niet aarden in het adoptiegezin, waarin tevens twee dochters waren. Mijn adoptiemoeder wilde liefde geven, maar ik stootte dat keihard af. Later gebeurde dat dag in dag uit. Het leidde tot ruzies. Ik was gesloten, mijn broer meer een spontane open jongen, die zich wel liet knuffelen."

"Toen het niet meer ging, werd ik uit huis geplaatst en via een kindertehuis in Amstelveen kwam ik in een jeugddorp – De Glind – in Barneveld terecht. Daar waren alle benodigde faciliteiten, zoals pedagogische- en maatschappelijk werkers, een school, disco, voetbalclub, een kerk, het zwembad. Een dorp, een eigen wereld waarin ik leefde. Ik heb daar de tijd van mijn leven gehad."

"Opeens kwam er een brief voor mij, in het jeugdtehuis. Waarin stond dat ik was verkozen om aan te sluiten bij de opleiding van Vitesse. Ik was gescout door het grote Vitesse. En daar liep ik, als kind van tien, Roy Makaay, Theo Bos en Leo Beenhakker tegen het lijf. Als jongetje uit Haïti, dát was bijzonder, dat ik deel uit mocht maken van die wereld. Nieuw Monnikenhuize voelde als een warm bad."

"Ik deed alles om me te focussen op het voetbal. Je moet nergens in worden belemmerd richting je prestatiemoment. Ik hield een dagboek bij, waarin ik alleen voetbal gerelateerde dingetjes opschreef. Ik gaf mezelf ook cijfers en keek daarbij kritisch naar mezelf. In De Glind keken andere jongeren tegen me op. Ik vormde een inspiratie voor hen, omdat ondanks een moeilijke jeugd, er iets moois uit voort was gekomen. Ik ging ook in gesprek met jongeren, zo jong als ik was. Probeerde altijd positiviteit over te brengen."

"Ik werd dagelijks ’s morgens opgehaald en kwam ’s avonds half acht thuis. Dít is mijn kans, dit is mijn droom, dacht ik steeds. Edward Sturing, de huidige trainer van Vitesse, was op een gegeven moment mijn jeugdtrainer. En in de staf zat ook een elftalleider, van begin veertig. Hij zorgde dat alle randzaken goed geregeld waren. Een aardige man. Hij kende mijn achtergrond, wist dat ik een moeilijke jeugd had gehad. Hij bood me een keertje aan, dat wanneer het makkelijker voor me zou zijn, ik dan bij hem kon blijven slapen. Dat deed een jongen van de B1 ook wel eens, zei hij.

En wat ging ik zeggen? Als jongetje van de selectie kijk je tegen iedereen op. Want dit zijn mensen die jou naar een hoger plan kunnen brengen. Zo denk je dan

Renald Majoor

"Op een gegeven moment deed ik dat en dan voetbalde ik samen met die jongen, of we keken tv. Tot het moment dat die jongen er een keertje niet was. Het was mij ontgaan, hij had het me wel verteld. Anders was ik wellicht gewoon teruggegaan naar De Glind… Nu zat ik daar, alleen in huis. Op de bank zittend, tv te kijken. De elftalleider kwam angstvallig dicht bij me zitten. Ik was twaalf. Voelde me ongemakkelijk. Hij vroeg me te gaan liggen. En begon aan mijn broek te zitten. Hij zei dat hij een handdoek ging pakken uit de keuken en legde die over mijn gezicht. De man trok mijn broek uit en betastte mij…"

"Voor mijn gevoel heeft het een minuut geduurd. Toen schoot ik rechtop en duwde hem een beetje weg. Hij merkte dat ik het niet wilde en liep naar de keuken. Er gaat van alles door je hoofd, als jongetje van twaalf. Ik kon geen kant op. Durfde ’s avonds niet te gaan slapen, want ik vertrouwde het niet. En wat ging ik zeggen? Als jongetje van de selectie kijk je tegen iedereen op. Want dit zijn mensen die jou naar een hoger plan kunnen brengen. Zo denk je dan."

"‘Wat ben je stil’, zei hij de volgende dag in de auto. Die dag had ik een wedstrijd en die heb ik gewoon gespeeld. Daarna was er vakantie. Ik gaf iedereen na de wedstrijd een hand, ook mijn elftalleider. Na de vakantie brak ik, in gesprek met mijn mentor van De Glind. Hij stelde me allerlei vragen, over waar ik was betast. Mijn adoptieouders stonden er op dat er aangifte zou worden gedaan. Een tijd lang ging ik niet naar Vitesse. Ik zag mijn jongensdroom ineen storten. De elftalleider werd geroyeerd en de ouders van mijn teamgenootjes werden ingelicht."

Naderhand bond hij zijn kicksen weer onder. Maar er was iets veranderd. Voetbal was niet meer veilig en dat werkte in de jaren daarna door op zijn gemoed. "Ik had regelmatig donkere periodes. Mijn adoptiemoeder keek goed naar mij en hoe ik me voelde, mijn vader was gek van voetbal en wilde dat ik doorging. Maar mijn plezier had een knauw gekregen. Ik raakte vaak geblesseerd en ging met tegenzin naar trainingen. Was mentaal geknakt. Ik weet nog dat Edward Sturing, als speler van het eerste en mijn vorige trainer, was gevraagd om met mij te gaan praten. Hij is een voorbeeld van een trainer die oog en oor heeft voor wat er bij iemand speelt. Dat dieper ingaan op het welzijn van de mens achter de sporter, dat is een grote tekortkoming in de topsport en ik denk dat vele talenten daardoor ook niet kunnen doorbreken."

Renald stopte zelf. Toch. Op zijn achttiende. Terwijl debuteren in het eerste binnen handbereik lag. "Ik besef dat ik genoeg heb meegemaakt om op het verkeerde pad te belanden, maar ik heb me nooit laten verleiden tot het roken van iets. Ik vond het juist stoer om dat niet te gaan doen, in plaats van erbij te willen horen." Hij volgde later een koksopleiding en werkte in de keuken van restaurants.

Én hij keerde terug bij Vitesse. Als jeugdtrainer. Kreeg een relatie met een moeder van een spelertje, die hij sindsdien zijn ‘bonuszoon’ mag noemen. Toen in 2016 in het Engelse voetbal naar buiten kwam dat op grote schaal jeugdspelers bloot waren gesteld aan seksueel misbruik, was er niet alleen de erkenning. "Maar daardoor kwam ook het trauma naar boven en werd de schade pas écht zichtbaar. Twintig jaar na dato ging ik geestelijk terug naar mijn eigen jeugdtijd van Vitesse. Alsof het besef zich opdrong dat me iets groots ontnomen is. Mijn lichaam ging op slot, ik kreeg flashbacks, moest wekenlang steeds huilen. De huisarts adviseerde me met een psycholoog te gaan praten en daar kwam PTSS uit. De daaropvolgende EMDR-behandeling is verzachtend geweest voor mij. Dan ga je terug naar het moment, terug naar die bank. Naar wat er in het huis van die elftalleider is gebeurd.”

"Ik had ook frustraties. Leek toen pas echt geconfronteerd met de wetenschap dat ik met bepaalde spelers heb gespeeld die toen voor het Nederlands Elftal uitkwamen, zoals Stijn Schaars. En voor mijn gevoel was de club Vitesse er te gemakkelijk van af gekomen. Ik weet nog dat oud-wielrenster Marijn de Vries een column aan het onderwerp wijdde en toen is hier het balletje gaan rollen, zijn media als Nieuwsuur en De Volkskrant er op gedoken. Voor mij was het een eye-opener: zie je, ik ben niet de enige. Dat was voor mij het moment om te worden gehoord. Om voor mezelf de onderste steen boven te krijgen. Om te worden bevrijd van de last waarmee ik al jaren liep."

"De pedagogische mensen die mij op twaalfjarige leeftijd begeleidden in De Glind, ik heb hen opnieuw opgezocht. Ik wilde weten hoe het destijds was verlopen. Mijn adoptiemoeder ging mee. Ze vertelden dat Vitesse aanvankelijk deskundig advies vroeg aan de mensen van De Glind. De Glind adviseerde om transparant te zijn en een ouderavond te organiseren. Vitesse heeft vervolgens naar haar mogelijkheden gehandeld, heeft ook aangifte gedaan. En de uitkomst van het gesprek met De Glind was dat het goed zou zijn om mee te werken met het onderzoek van De Volkskrant, die een oproep plaatste aan slachtoffers, om zich te melden. Ik zag het telefoonnummer en drukte de toetsen meteen in. Ik was ervan overtuigd dat ik mee moest werken. Het was de kans tot erkenning, voor hetgeen mij was gebeurd. En ik kon een voorbeeld zijn voor anderen."

Bij de oproep aan slachtoffers om zich te melden, zag ik het telefoonnummer en drukte de toetsen meteen in. Het was de kans tot erkenning en ik kon een voorbeeld zijn voor anderen

Renald Majoor

Het aangrijpende verhaal kwam op de voorpagina. "Daarvoor moest ik nog wel Vitesse inlichten. Ik wilde niet alleen naar de club gaan, zocht contact met Peter R. de Vries en hij verwees me naar Slachtofferhulp. Ik kwam er toen pas achter dat ik door het zedenverleden recht had op een gratis advocaat. Ik contacteerde een letselschadeadvocaat, maar wilde niet dat hij in het gesprek de toon zou aanslaan die een advocaat aan kan slaan. Maar wilde ook niet dat ik gepiepeld zou worden door de club."

"Ik wilde dat de club het erkende, wilde excuses. En dat we samen naar buiten zouden treden. Het werd een constructief gesprek, waarin ook aan bod kwam wat de club in de toekomst voor me kon betekenen. Er werd tevens intern onderzoek gedaan." De elftalleider van toen was inmiddels overleden, maar andere betrokkenen werden geraadpleegd. "Vlak voordat het in de krant kwam, kon ik echt wel aan mijn lichaam voelen dat er iets stond te gebeuren. NOS pakte het meteen op in haar headlines en het was vervolgens écht een gekkenhuis, qua – sociale – media. Vitesse toonde zich op dat moment bang voor wat komen ging. Desondanks ging ik in op het verzoek om aan tafel te gaan bij RTL Late Night. Dat werd het moeilijkste gesprek uit mijn leven. Ik voelde me veilig bij Humberto Tan, maar je voelt ook dat meer dan een miljoen mensen live jouw verhaal gaan aanhoren."

"Er kwam een rollercoaster op gang en die is niet meer gestopt. Er kwam iets over het land heen van ‘hier moeten we wat mee’, maar wat?" Begin 2017 stelde NOC*NSF de Commissie (Klaas) De Vries in, om onafhankelijk onderzoek te doen naar seksuele intimidatie en misbruik in de sport. Renald werd uitgenodigd voor een Ronde Tafel-gesprek met de commissie, in de Tweede Kamer. Samen met lotgenoten, zwemster Ela Hutten en judoka Anita Staps. Eén op de acht sporters ervaart seksuele intimidatie, zo stelde de commissie eind 2017. Toen die schokkende cijfers werden gepubliceerd, zat Majoor aan tafel bij Jinek. En moest flink slikken toen de presentatrice vroeg wat hij tegen al die ouders wilde zeggen, die in de daaropvolgende week hun kind weer naar de sportvereniging lieten gaan. "Ik moest denken aan mijn dochtertje en knakte. Ze is inmiddels vijf. Nu ben ik zelf vader. Je moet er niet aan denken, dat het jouw kind zou overkomen. Ik denk niet dat je voor jezelf in zou staan, als vader."

"Daar gaat het om, om het kind dat veilig moet kunnen sporten. Voor elke ouder geldt dat je je kind voor alles wilt beschermen, maar je bent niet overal bij. Je kunt het kind wél begeleiden in zijn of haar ontwikkeling. Maak dit onderwerp daarom bespreekbaar aan tafel met je kinderen. Mijn kind is helemaal gek van Sinterklaas en Zwarte Piet. Hoorde ik een ander kindje in de school tegen mijn dochter zeggen: ‘jij hoeft je niet meer te schminken’. Ik kookte van binnen. Ik weet heel goed dat het een kind is dat zoiets zegt. Maar ik was er wel bij en heb het bij de juf neergelegd en bij de ouders van dat jongetje. Dan kunnen zij het aan anderen uitleggen. Je wilt gewoon niet dat er krasjes komen op kinderen. Ik weet heel goed dat bepaalde dingen bij het leven horen, weet ook dat een kind weerbaar moet worden. Maar niet door dit soort opmerkingen. En al helemaal niet het soort handelingen dat ik heb meegemaakt."

Hij heeft zich dikwijls afgevraagd wat iemand die zoiets doet, bezielt. ,,Misschien heeft zo’n persoon vroeger geen ouderlijke liefde gekregen of gekend. Of is het hem of haar ook overkomen als kind. De rol van ouders is enorm belangrijk, want een kind neemt zijn ouder als voorbeeld. Ik denk dat er teveel mensen zijn die niet het goede voorbeeld geven, waardoor je scheefgroei krijgt in de maatschappij. En daardoor ontstond excessen. Waarbij ik besef dat opvoeden één van de moeilijkste dingen is die er bestaat.”

Met zijn adoptieouders heeft hij een goede verstandhouding. ,,Ik denk wel dat zij zich op sommige momenten schuldig hebben gevoeld, voor hoe bepaalde dingen zijn gelopen.” Renalds roots komen nog vaak ter sprake. "Toen mijn broer en ik achttien werden, kregen we ons dossier in te zien, over hoe de procedure van adoptie is verlopen. Er zaten foto’s bij van het kindertehuis in Haïti en foto’s van toen we op Schiphol aankwamen. Mijn moeder kon ons daar geen toekomst bieden en stond ons daarom af voor adoptie. Tuurlijk heb ik vaak teruggedacht aan mijn moeder en haar situatie. En nu nog wel eens. Maar je moet realistisch zijn. Het is een ontzettend arm land, met vuilnisbelten, openliggende riolen. De leeftijdsverwachting is niet hoog. Het kan goed zijn dat mijn moeder niet meer leeft.”

"In 2009 heb ik een poging ondernomen mijn biologische ouders op te zoeken. Arie Boomsma ging van de EO naar de KRO en mijn brief lag ergens bovenaan op de stapel van het programma Spoorloos. Op mijn verjaardag kreeg ik een belletje van de redactie: de programmamakers hadden besloten niet meer naar Haïti af te reizen, omdat het niet zonder gevaar was. In 2010 is er een grote aardbeving geweest, toen werd het hélemaal zoeken naar een speld in de hooiberg en heb ik de poging gestaakt. Het land Haïti was al niet goed georganiseerd en door de aardbeving zijn ook overheidsgebouwen verwoest. Dossiers zijn daar niet opgeslagen zoals hier. Allemaal handwerk, geen computers. Dan wordt het lastig zoeken. Dan moet je op een gegeven moment accepteren dat je ze nooit zult vinden. Alles wat binnen mijn mogelijkheden lag, heb ik gedaan. Nu ben ik machteloos."

Mensen uit de sportwereld kunnen, wanneer zij een niet-pluis-gevoel hebben, bij onze stichting terecht met vragen. We vormen een luisterend oor

Renald Majoor

"Ik heb het losgelaten. Ik denk dat mijn broer er meer moeite mee heeft. Op het moment dat ik vader werd, kon ik mijn dochter niet laten zien aan mijn biologische ouders. Maar ik had geaccepteerd dat het is zoals het is. Mijn moeder zal ongetwijfeld ook veel aan ons hebben gedacht. Heel diep van binnen, is het voor haar en voor ons pijnlijk dat je elkaar nooit bewust hebt leren kennen."

Toch gebeurde afgelopen jaar iets bijzonders. "Opeens postte iemand op Facebook een foto van dertien jonge kinderen uit Haïti, die met het vliegtuig naar Nederland gingen. Onze vlucht. Hij deed een oproep en iedereen meldde zich aan. Dan praat je over een vlucht van 1985 en bijna 35 jaar later heb je met elkaar een reünie in Utrecht. Dat was bizar. Iedereen met een verschillend verhaal, maar toch voel je de verbondenheid. Eenmaal in Nederland, vlogen we allemaal uit, naar verschillende families. Je voelde tijdens de reünie dat er een familiegevoel heerste. We hebben letterlijk en figuurlijk met z’n allen in hetzelfde schuitje gezeten. En de één is meer met het verleden bezig dan de ander. Je voelt ook dat het blijvend is, dit zijn mensen die je per direct aan je familie verbindt. Want dit is wat je nog hebt, van toen."

Herinneringen ophalen, is wat hij de afgelopen jaren vaker deed. Mooie herinneringen uit zijn tienertijd, die verbleekten door toedoen van die ene man. "Hij is in 2011 overleden. Ik heb het al die tijd weggestopt, heb die man nooit meer gezien. Vergiffenis? Vergeving is meestal onbespreekbaar, heb ik ook gemerkt toen ik lotgenoten sprak." Die ontmoetingen kwamen voort uit zijn missie om meer te betekenen, om openheid en verandering te realiseren. Er werd een stichting opgericht, De Stilte Verbroken. "We hebben met veel verschillende partijen gesproken om informatie in te winnen en ze aan te laten sluiten: van de KNVB tot NOC*NSF, van Toon Gerbrands tot Marjan Olfers, die verbonden is aan het Instituut Sport Rechtspraak. Belangrijke pijlers werden preventie, aanpak en nazorg. Als ik kijk naar de laatste tweeënhalf jaar, is er zóveel gebeurd.” Het Ministerie Van VWS ondersteunt de stichting en Majoor werd ambassadeur Veilig Sporten voor NOC*NSF. "We krijgen steun vanuit meerdere hoeken en dat heb je nodig om dingen te veranderen."

Hij gaat regelmatig het land in, met zijn verhaal. "Bij het format, ontstaan vanuit het Volkskrant-verhaal, is door een choreograaf een bijpassende dans bedacht en dat komt gigantisch binnen bij de mensen. Ik kon het de eerste keer zelf ook niet droog houden. En ik moet mezelf ook opladen om telkens mijn verhaal te vertellen. Het is toch een stukje herbeleving. ’s Avonds ben ik dan ook behoorlijk moe."

Hij hoopt dat er in dat opzicht meer loskomt wanneer het nieuwe onlineplatform – Sporters Helpen Sporters, dat onder de stichting De Stilte Verbroken valt – straks wordt gelanceerd. "Er hebben zich 21 mensen gemeld. Er heerst woede, schaamte, verscheurd vertrouwen, het gevoel van niet worden gehoord. Op het platform vertellen sporters die vormen van seksuele intimidatie, misbruik of grensoverschrijdend gedrag hebben meegemaakt, hun verhaal. Het zijn lotgenoten, die, wanneer ze elkaar ontmoeten, elkaar meteen begrijpen. Het zijn ervaringsdeskundigen die worden geschoold door Slachtofferhulp Nederland. Mensen uit de sportwereld kunnen, wanneer zij een niet-pluis-gevoel hebben, bij ons terecht met vragen. We vormen een luisterend oor, zijn onafhankelijk en kunnen als wegwijzer fungeren."

Renald, zelf jeugdtrainer van de Onder 19 van Concordia Wil, is stellig: "Ik heb heel veel op eigen kracht gedaan. Steeds opkrabbelen en klimmen om het licht aan het einde van de tunnel te blijven zien. Blijven geloven in mezelf. Het geeft me voldoening wat ik heb bereikt, maar ik besef me ook dat er mensen zijn die voor minder voor de trein zijn gesprongen of een strop om de hals doen. Daarom wil ik mijn verhaal ook die positieve draai geven. Het is hartverscheurend wat me is overkomen en mijn toekomst als voetballer werd me afgenomen. Door mijn verhaal en meerdere verhalen van andere sporters hopen we anderen dit leed in de toekomst te besparen."

Wil jij je verhaal delen?

Blijf er niet mee rondlopen. Je hoeft het niet voor jezelf te houden of weg te stoppen uit schaamte, angst voor het breken van je sportcarrière of je plezier in de sport. Breng je verhaal naar buiten en vertrouw op jezelf dat het goed is om te doen. We zijn er om naar je te luisteren en je te helpen!

Mede mogelijk gemaakt door